سال 1401، «سال تولید، دانش‌بنیان و اشتغال‌آفرین» *** امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) فرمودند: در گردش‌ها و از پی هم آمدن روزگار برای مردم عبرت‌ها است. غررالحکم، جلد 4، صفحه 409، به نقل از آثارالصادقین، آیت‌الله احسان‌بخش. *** لازم است... قیام‌ها و تظاهرات مسلمین ایران را در شهرستان‌های مختلف با تاریخ و انگیزه آن ثبت نمایند تا مطالب اسلامی و نهضت روحانیت سرمشق جوامع و نسل‌های آینده شود. امام خمینی(قدس سره)، صحیفه امام، ج 3، ص 434.

 

 

روزشمار اسنادی


عباس مسعودی مدیر مسئول و صاحب امتیاز مؤسسه اطلاعات که نائب رئیس مجلس سنا نیز بود، در دوران فعالیت مطبوعاتی‌اش همواره از رژیم پهلوی و اهداف غرب در ایران حمایت می‌کرد. به رغم وابستگی عباس مسعودی به غرب، وی هرگاه که فضای جامعه ایجاب می‌کرد، مطالبی نیز در طرفداری از شوروی می‌نوشت. وی در این مورد گفته است: «با اینکه ما طرفدار جدی دول غربی مخصوصاً آمریکا می‌باشیم، معهذا در حال حاضر روش تبلیغاتی شوروی‌ها در خاورمیانه به صورتی است که زمینه را برای پیشرفت سیاسی آن‌ها در آینده هموارتر می‌سازد. … روزنامه اطلاعات هم نباید در جهتی خلاف سیاست روز گام بردارد که مورد مخالفت مردم قرار گیرد…»



پس از امریه‌ای که نخست وزیری در سال 1341 برای استانداران و رؤسای ساواک ارسال کرد و در اسناد (6 بهمن) ارائه گردید، در آذربایجان شرقی بلافاصله انجام آن در دستور کار قرار گرفته و به وعاظ و روحانیون تذکرات شدیدی داده شد. در بخشی از این سند می‌خوانیم: «امروز صبح کلیه آقایان وعاظ و اهل منبر را به شهربانی احضار و تذکرات لازم به آن‌ها داده شود و مأمورین مخصوص مراقبت نمایند اولین کسی که از دستور سرپیچی نمود تحت تعقیب قرار گیرد.»



مخالفت با رژیم اشغالگر قدس از جمله مواضع مشترک همه‌ی علماء و روحانیون سراسر کشور در جریان نهضت امام(ره) بود. بر اساس اسناد ساواک مراجع عظام از هر فرصتی برای بیان مخالفت خود با اشغالگری رژیم صهیونیستی که در واقع انتقاد و مخالفت با سیاست‌های رژیم پهلوی بود استفاده می‌کردند. در سند زیر می‌بینیم که آیت‌الله العظمی سید محمدرضا گلپایگانی در سال 1354 با انتشار اعلامیه‌هایی ضمن محکومیت رژیم صهیونیستی از مردم تقاضای کمک برای مسلمانان لبنان را کرده است. در ادامه گزارش ساواک و اعلامیه‌ی آیت‌الله العظمی گلپایگانی آمده است.


سند دیگر امروز گزارش جالبی است از شعارهای مردم در بهمن ماه 1357. این سند در کنار اسناد مشابه تصویر جالبی از شعارهای مردم و خواسته‌های آن‌ها ارائه می‌دهد. از جمله شعارهای این روز «ای شاه خائن آواره کردی / خاک وطن را ویرانه کردی... » بود که در متن سند ضبط شده است.



 سندهای زیر اوضاع ایران در روز هفتم بهمن ماه 1357 را روایت می‌کنند. مهم‌ترین نکته و ویژگی این روزها، انتظار برای بازگشت حضرت امام خمینی(ره) به وطن بود. مردم پس از 14 سال انتظار،‌ اکنون چشم به راه رهبر و مقتدای خود بودند. فرمانداری نظامی تهران و حومه گزارش داد تظاهرکنندگان گفته‌اند چنانچه «ممانعتی در راه بازگشت حضرت امام خمینی» به کشور ایجاد شود،‌ مجالس سنا و ملی و رادیو و تلویزیون را به تصرف خود در خواهند آورد. از سوی دیگر سخن از تشکیل ستاد استقبال از حضرت امام خمینی در بازگشت به ایران مطرح بود. نام سه روحانی برجسته به عنوان اعضای ستاد استقبال مطرح بود. این روزها آیت‌الله شهید محمد صدوقی (یکی از سه روحانی یاد شده) از یزد به تهران آمده بود. اعضای ستاد استقبال احتیاط‌ها و تدابیر لازم را به کار می‌بستند تا مورد سوءظن فرمانداری نظامی قرار نگیرند. در شهر قم تظاهرات مردمی همچنان ادامه داشت و جوانان انقلابی اداره شهر را به دست گرفته بودند. جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نیز با انتشار اعلامیه‌ای از مردم خواسته بود که با جوانان انقلابی در اداره شهر همکاری کنند. حضرت آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی نیز در اعلامیه‌ای ضمن رد برخی اجتماعات پراکنده در حمایت از قانون اساسی مشروطه،‌ از نیروهای ارتش خواستند به انقلاب بپیوندند.



تقویم تاریخ

کانال‌های اطلاع‌رسانی در پیام‌رسان‌ها

       
کلیه حقوق این پایگاه برای مرکز بررسی اسناد تاریخی محفوظ است. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.